Herfst op de werf: wat S3 betekent en of je een stalen neus nodig hebt

Nu de dagen korter worden en de regen vaker valt, verandert ook het werk buiten. Werven worden modderig, steigers glad en in de bouwput blijft water langer staan. Of je nu op een werf in Genk staat, in de tuinaanleg werkt of tussen de vrachtwagens op een laadkade loopt: in deze periode merk je snel of je schoenen geschikt zijn. Twee begrippen komen daarbij steeds terug: de klasse S3 en de stalen neus. Wat houden ze precies in?

Wat een S3-schoen anders maakt

Veiligheidsschoenen vallen onder de Europese norm EN ISO 20345. Elke schoen die aan die norm voldoet, heeft een beschermende neus. Daarboven bestaan klassen met extra eigenschappen. Een S3-schoen heeft een gesloten hiel, antistatische eigenschappen en schokdemping in de hak, net als een S1. Daarbovenop komen een bovenwerk dat water tegenhoudt, een zool die beschermt tegen doorboring door bijvoorbeeld een spijker, en een geprofileerde loopzool die meer grip geeft op losse ondergrond.

Juist die combinatie maakt S3 populair voor buitenwerk in herfst en winter. Wie zoekt naar werkschoenen S3, vindt zowel hoge als lage modellen. Een hoog model geeft meer steun aan de enkel op oneffen grond, een laag model is lichter en loopt makkelijker. Let wel op: bij S3 is het bovenwerk getest op waterafstotendheid, niet de hele schoen. Sta je regelmatig in plassen of natte grond, dan is een S7-schoen het overwegen waard. Dat is een S3-schoen waarbij de complete schoen op waterdichtheid is getest.

Staal, aluminium of composiet?

De beschermende neus is het hart van elke veiligheidsschoen. De norm schrijft voor dat die neus een klap van 200 joule en een drukkracht van 15 kilonewton moet doorstaan. Het materiaal van de neus verandert niets aan die minimale eis. Een stalen neus beschermt dus niet volgens een hogere klasse dan een goedgekeurde neus van composiet of aluminium. Het verschil zit in eigenschappen als gewicht, dikte en gevoel.

Staal is het klassieke materiaal. Een stalen neus is relatief dun, waardoor de voorkant van de schoen slank kan blijven. Het is bovendien een robuust materiaal dat veel vakmensen vertrouwen. Wie de voorkeur geeft aan schoenen met stalen neus, kiest vaak bewust voor die vertrouwde bescherming bij zwaar werk op de werf of in de industrie.

Composiet is een niet-metalen materiaal. Omdat het geen metaal is, geleidt het kou minder snel, wat op koude ochtenden prettig kan zijn. Ook gaat een composietneus niet af bij een metaaldetector, al kunnen andere onderdelen van de schoen dat wel doen. Een composietneus is meestal wat dikker, waardoor de neus van de schoen iets voller oogt. Aluminium zit daar tussenin: lichter dan staal en meestal dunner dan composiet.

De nieuwe lettertjes: L en S

Sinds de herziening van de norm in 2022 zie je op labels soms S3L of S3S staan. Die letters gaan over de doorboringswerende zool. Volgens de herziene norm staat een S3 zonder extra letter voor een metalen tussenzool. Bij S3L en S3S is die zool van een niet-metalen materiaal. De L en de S geven aan met welke spijker de zool is getest: de L met een spijker van 4,5 millimeter, de S met een dunnere van 3 millimeter. Ook de antislipcodes zijn veranderd. Een basistest op slipweerstand geldt nu voor elke veiligheidsschoen, en de code SR staat voor een extra, strengere test. Omdat oudere certificaten nog een tijd geldig blijven, kom je beide systemen nog tegen.

Zo houd je je schoenen in goede staat

Natte maanden vragen ook iets van het onderhoud. Laat modder niet opdrogen, maar borstel de schoenen na het werk af. Laat ze op kamertemperatuur drogen en niet pal tegen de verwarming, omdat leer daardoor kan uitdrogen en scheuren. Een laagje was of vet op leren schoenen helpt het bovenwerk soepel en waterafstotend te houden. Wissel als het kan tussen twee paar schoenen, zodat elk paar een dag kan drogen.

Controleer daarnaast regelmatig het profiel van de zool. Een versleten zool geeft minder grip op natte steigers en gladde betonvloeren. Komt de neus door het leer heen of laten naden los, dan is het tijd voor een nieuw paar. Zo kom je goed beschermd de herfst en winter door.